Keuzemenu aan/uit

Andere talen: AF AR BN CA CS DA DE EL EN EO ES ET EU FA FI FIL FR HE HI HU HY ID IS IT JA KA KO KU MK ML NE NO OC PA PL PS PT RO RU SD SH SI SK SL SQ SV SW TA TH TR UR VI ZH – XL

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Oneliner van de maand

... zoals Marx ook al opmerkte ten tijde van de Parijse Commune, geeft een verkiezingsoverwinning alleen het recht om te regeren, niet de macht om te regeren.

Bron: Ralph Miliband (1973) De staatsgreep in Chili

25 oktober 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Laatste hoofdstuk 6. BRENGEN DE NIEUWE SLAVEN DE OUDE SLAVEN DE VRIJHEID?

Een socialistische beschouwing over de theorie en praktijk van de automatisering.
... waarin bestaat het wezen van de automatie?; zijn de mogelijkheden van de automatie begrensd en zo ja waar ligt dan de grens die principieel niet overschreden kan worden?; hoe verloopt de automatie en hoever is deze gevorderd?; wat is de uitwerking van de automatie in de Verenigde Staten, het land waar deze technische vernieuwing het meest veld gewonnen heeft?; wat zijn de sociale consequenties?; zal deze technische omwenteling door het teweegbrengen van grote sociale spanningen de komende decennia in het Westen nieuwe revolutionaire massabewegingen in het leven roepen?; en welke consequenties heeft dan deze tweede industriële revolutie voor het socialistische denken?; en tot slot de voor een socialist beslissende vraag: welke uitwerking heeft de automatisering op de ontwikkeling van een socialistische maatschappij?

17 oktober 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Hoofdstuk 5. De Wereldrevolutie.

... Nieuw in deze visie is natuurlijk niet dat de kapitalistische maatschappij zal ondergaan, dat aan de uitbuiting, onderdrukking en onvrijheid dan een einde komt en de vurig verlangde socialistische samenleving eindelijk werkelijkheid wordt ...

14 oktober 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Hoofdstuk 4 online.

De begrippen ideologie en ideoloog zijn door de Franse verlichtingsfilosofie in omloop gebracht. Antoine Destutt de Tracy ontwikkelde rond 1800 een wijsbegeerte die hij ‘wetenschap der ideeën’ noemde. Deze ‘ideologie’, het vreemde woord hiervoor, had tot taak het ontstaan van juiste en verkeerde ideeën na te gaan als basis voor een ware politiek en opvoedkunde. ...

7 oktober 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Hoofdstuk 3 nu online.

Wie in een kort bestek probeert het historisch materialisme te karakteriseren en zelfs te definiëren, zodat zowel aan de volheid, rijkdom en diepgang als aan de nuances en wisselingen van Marx' denken recht wordt gedaan, neemt een hachelijke taak op zich. ...

4 oktober 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Hoofdstuk 2 is nu online.

Het leven en werk van Marx in enkele lijnen geschetst. In het grensgebied der verschillende culturen ...

30 september 2026

Ger Harmsen (1968): Marx contra de marxistische ideologen

Als Marx in zijn eerste geschriften spreekt over de filosofie zonder meer dan bedoelt hij hiermee het denken van Georg Hegel. Geestelijk gevormd door diens denken komt Marx tot zijn eigen opvatting door zich daar tegen af te zetten. Maar wat Marx ook in de filosofie van Hegel bestrijdt, niet diens denkmethode. Aan de dialectiek houdt Marx vast, al spreekt hij er later weinig over. ...

Het eerste hoofdstuk is nu online.

22 september 2026

Harry Braverman (1955 en 1958): Automatisering: belofte en dreiging en Marx in de moderne wereld

Automatisering, de naam die wordt gegeven aan een algemene theorie en praktijk van semi-automatische productie, planning en controle, is een echte innovatie, niet louter 'een beetje meer van hetzelfde'. Het is al in opmars en zal in snel tempo aan reikwijdte winnen. Het zal verpletterende gevolgen hebben voor de economie. ...

12 september 2026

Ernest Mandel (1963): De waardewet met betrekking tot het zelfbeheer en de investeringen in de economie van de arbeidersstaten

De kwestie van “toepassing” van de waardetheorie in de geplande en gesocialiseerde economie in transitie, is aan de grootste verwarring onderhevig geweest, vooral omdat Stalin deze in zijn laatste werk op een grove en simplistische manier aan de orde stelde: “Bestaat de waardewet (sic) en geldt zij in ons land? ... Ja, zij bestaat en zij is van toepassing.” ...

1 september 2026

Jean-Jacques Rousseau (1762): Het maatschappelijk contract

Boek 4

Zolang een groep mensen zichzelf als één geheel beschouwt, hebben zij één wil, die gericht is op het behoud van de gemeenschap en het algemeen welzijn. Dan zijn alle staatsmechanismen krachtig en eenvoudig, zijn de grondbeginselen duidelijk en helder, zijn er geen verwarde of tegenstrijdige belangen, is het algemeen welzijn overal duidelijk zichtbaar en is er slechts gezond verstand nodig om het te onderkennen. Vrede, eenheid en gelijkheid zijn vijanden van de politieke spitsvondigheden. ...

16 mei 2023

Albert Einstein (1948): Brief aan de New York Times

Een van de meest verontrustende politieke verschijnselen van onze tijd is de opkomst van de “Freedom Party” (Tnuat Haherut) in de pas opgerichte staat Israël. Deze politieke partij lijkt in haar organisatie, methoden, politieke filosofie en sociale aantrekkingskracht sterk op de nazi- en fascistische partijen. Ze is voortgekomen uit de voormalige Irgun Zvai Leumi, een terroristische, rechtse, chauvinistische organisatie in Palestina. ...